Αποκατάσταση Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Θωκνίας

Συνολικός προϋπολογισμός 270.000,00€

Ο ναός του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στις βόρειες παρυφές του οικισμού της Θωκνίας, σε απόσταση επτά περίπου χιλιομέτρων από την πόλη της Μεγαλόπολης και χρονολογείται στις πρώτες δεκαετίες του 18^ου αι. Πρόκειται για μικρών διαστάσεων μονόχωρο καμαροσκέπαστο ναό, με μία προεξέχουσα ημικυλινδρική αψίδα ιερού στα ανατολικά. Η κάλυψή του πραγματοποιείται με διαμήκη ημικυλινδρική καμάρα, για την καλύτερη στήριξη της οποίας διαμορφώνονται δύο σφενδόνια που βαίνουν επί παραστάδων. Νεότερο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 19^ου αιώνα διαιρεί το ιερό βήμα από τον κυρίως ναό.

Το μνημείο εσωτερικά είναι κατάγραφο με τοιχογραφίες που παρουσίαζαν εκτεταμένες φθορές. Φιλοτεχνήθηκαν, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή,  το έτος 1729. Κτήτορας της τοιχογράφησης υπήρξε ο Αθανάσιος Κουλόπουλος από την Καρύταινα, που μνημονεύεται επίσης στις επιγραφές του παλαιού και του νέου καθολικού της μονής Καλαμίου, στο φαράγγι του Λούσιου ποταμού. Οι τοιχογραφίες μπορούν να αποδοθούν βάσει τεχνοτροπικών και εικονογραφικών κριτηρίων στο καλλιτεχνικό εργαστήριο της οικογένειας των Πεδιωτών ζωγράφων Ιωάννη και Μιχαήλ. Το εικονογραφικό πρόγραμμα περιλαμβάνει την παράσταση της βρεφοκρατούσας Θεοτόκου στον τεταρτοσφαίριο της αψίδας και λίγο χαμηλότερα μια ζώνη συλλειτουργούντων ιεραρχών.

Η καμάρα διαιρείται με ταινίες σε διάχωρα, στα οποία αναπτύσσονται σκηνές του Χριστολογικού και του Θεομητορικού κύκλου. Στο κεντρικό τμήμα της, μεταξύ των δύο σφενδονίων, εικονίζεται ο Παντοκράτωρ σε μετάλλιο με τους τέσσερεις Ευαγγελιστές. Περιμετρικά, οι τέσσερεις σκηνές που κλείνουν τη σύνθεση εικονογραφούν θέματα από την Παλαιά Διαθήκη.

Το μνημείο αντιμετώπιζε σοβαρά δομοστατικά προβλήματα. Το έργο, με τίτλο «Στερέωση – αποκατάσταση  του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου στη Θωκνία, Δ. Μεγαλόπολης, Π.Ε. Αρκαδίας» και προϋπολογισμό 270.000,00€ εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου – Ιονίων Νήσων 2007-2013» και ξεκίνησε από την 25^η ΕΒΑ με τη μέθοδο της αυτεπιστασίας. Από τον Νοέμβριο του 2014 οι εργασίες συνεχίστηκαν και ολοκληρώθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας.

Στο πλαίσιο του έργου ενισχύθηκε η στατική επάρκεια του ναού με την εφαρμογή ενεμάτων και την τοποθέτηση εγκάρσιων μεταλλικών ελκυστήρων και ξύλινων θλιπτήρων. Εξυγιάνθηκε η θολοδομία και αντικαταστάθηκε η στέγη με κοίλα χειροποίητα κεραμίδια βυζαντινού τύπου. Εσωτερικά πραγματοποιήθηκε στήριξη και αποκατάσταση των δύο σφενδονίων, καθαιρέθηκε ο λιθόκτιστος πεσσός στο μέσο του κυρίως ναού και επισκευάστηκε το δάπεδο. Οι τοιχογραφίες στερεώθηκαν και συντηρήθηκαν, ενώ εργασίες συντήρησης εκτελέστηκαν και στο ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού. Τέλος, αντικαταστάθηκαν οι μεταλλικές θύρες του ναού με νέες ξύλινες παραδοσιακού τύπου και πραγματοποιήθηκαν μικρής κλίμακας εργασίες στον περιβάλλοντα χώρο του μνημείου για την καλύτερη ανάδειξή του.